سند چشم انداز جمهوري اسلامي ايران دستيابي به جايگاه اول اقتصادي، علمي و فن آوري در سطح  منطقه ي آسياي جنوب غربي وهمسايگان در 1404 را هدف گذاري كرده است. اين هدف آرماني بلند  كه در چهارچوب مفهوم چشم انداز گنجانده شده است در صورتي قابل تحقق مي باشد كه ساير اجزاي     برنامه ريزي از جمله برنامه هاي ميان مدت، خود را با آن انطباق دهند.

چشم انداز، خلق تصويري از آينده بر پايه ي واقعيات، انتظارات، روياها، خطرات و فرصتها مي باشد. چشم انداز به ما كمك مي كند تا جايگاه كشورمان را در خلق فرصت ها و استفاده از فرصت هاي آتي بيابيم. چشم انداز سال به سال تغيير نمي كند. اگرچه مبنا آينده است اما در زمان حال درك مي شود و به مردم اين حس را مي دهد كه به سمت اهداف قابل شناسايي و معقول در حال حركت هستند. به اين ترتيب است كه چشم انداز موجب تفاوت جوامع مي شود و به ما كمك مي كند تا روشي مناسب را براي ايجاد تغييرات و نيز پاسخ به تغييرات و تهديدات خارجي طرح ريزي كنيم. بنابراين در افق چشم انداز بايد تصوير دقيقي از آنچه لازم است اتفاق بيفتد، موجود باشد تا بتوان عمل مقايسه را انجام داد. در غير اين صورت چشم انداز، هادي مناسبي نخواهد بود. نقش تعيين شاخص ها و اهداف كلي كه در واقع مشخص كردن حد مطلوب شاخص است اين است كه سياست ها و برنامه هاي ميان مدت و هدف گذاري آنها را با چشم انداز همسو مي كند و چشم انداز را به برنامه ي عملياتي پيوند مي دهد.

در اين پژوهش محورهايي از چشم انداز بيست ساله مد نظر قرار دارد تا امر شاخص گذاري ،‌مقايسه ، تحليل و ارزيابي در مورد آنها انجام شود كه بيشترين نقش را در توسعه و عدالت ايفا مي كنند. بطوري كه توسعه ي فضايي و كالبدي از مقياس پهينه ي سرزمين تا مديريت هاي محلي و مسكن به شرح محورهاي زير در بر مي گيرد.

آمايش سرزمين، شهرسازي، مديريت محلي و مسكن. هر يك از اين محورها موتور رشد توسعه و گسترش و تعميم عدالت در جامعه هستند به طوري كه آثار مثبت و منفي اتخاذ هر گونه سياستي در انها پس از مدتي كوتاه كل بخش هاي جامعه رادر بر مي گيرد.

سوال هاي اصلي پژوهش كه اين تحقيق در صدد پاسخگويي به آن است را مي توان به اين ترتيب بيان نمود:

براي نظارت بهتر بر فرايند تحقق سند چشم انداز ( در حوزه هاي مسكن، شهرسازي، مديريت محلي و آمايش سرزمين) چه شاخص هاي كمي را ميتوان در نظر گرفت؟

با توجه به اين شاخص ها ،‌چه اهداف كمي براي سال افق چشم انداز(1404) مي توان پيشنهاد داد؟

بر اين اساس هدف طرح مطالعه و تدوين شاخص ها و اهداف كمي سند چشم انداز برنامه ي بيست ساله در حوزه هاي مسكن، شهرسازي،مديريت محلي و آمايش سرزمين است. به اين منظور پس از مطالعات تئوريك و تبيين نظري موضوع درچارچوب شناخت، تدوين و دسته بندي شاخص هاي هر يك از حوزه هاي ذيربط،‌اقدام مي شود. سپس با شناخت روند كلي حاكم بر هر يك از حوزه هاي مطالعه(تا ابتداي برنامه چهارم و شروع سند بيست ساله 1404) و بر اساس اسناد و اهداف كلان سند چشم انداز ، اهداف كمي افق 1404 (متناسب با شاخص هاي هر يك از حوزه هاي مطالعه) پيشنهاد مي شود. و در مرحله سوم برنامه چهارم از دو حيث ارزيابي مي شود:

1-    ارزيابي في النفسه سند و احكام كمي آن (در حوزه هاي مطالعه)

2-     اريابي عملكرد برنامه چهارم ( در سال 1388)

 

منبع:كميته آمايش مسكن و شهرسازي كميسيون امور زيربنايي و توليدي